De 10 duurste design- en meubelstukken ooit geveild

Meubels zijn de enige kunstvorm waar mensen ook op gaan zitten. Dat is een deel van de verklaring waarom deze markt zich zo vreemd gedraagt: een kabinet dat voor een hertog werd gemaakt en een stoel die in 1988 in een werkplaats in Sydney ontstond, kunnen allebei de prijs van een goed schilderij passeren, om totaal verschillende redenen.

Hieronder staan tien van de hoogste bevestigde veilingprijzen voor meubels en designvoorwerpen, met veilinghuis en datum erbij. De rangschikking loopt in dollars, zodat je de tien tegen elkaar kunt afzetten, met tussen haakjes het bedrag dat er in de zaal werkelijk is betaald; twee kavels blijven in ponden staan, omdat geen huis of vakblad er destijds een dollarbedrag bij publiceerde.

Sommige zijn achttiende-eeuwse opdrachten, sommige twintigste-eeuwse eenmalige stukken, en één is een lamp. Samen gelezen laten ze zien wat er in een veilingzaal werkelijk een prijs maakt — en dat blijkt op elke schaal hetzelfde te zijn.

1. Het Badminton Cabinet — $36,7 miljoen (£19.045.250)

Christie's, Londen, december 2004, destijds ruwweg $36,7 miljoen, en nog altijd de hoogste prijs die ooit op een veiling voor een meubelstuk is betaald. Het werd in de jaren twintig van de achttiende eeuw in Florence gemaakt voor de derde hertog van Beaufort, is bijna vier meter hoog en is ingelegd met lapis lazuli, agaat, amethist en andere harde steensoorten. Hans-Adam II van Liechtenstein kocht het; het staat nu in het Liechtenstein Museum in Wenen. Ditzelfde kabinet had het record al eens eerder gevestigd, voor een fractie van dit bedrag.

2. Eileen Gray, de Dragons-fauteuil — $28 miljoen (€21.900.000)

Christie's, Parijs, februari 2009, ongeveer $28 miljoen, uit de collectie van Yves Saint Laurent en Pierre Bergé. Een kleine gelakte clubfauteuil, tussen 1917 en 1919 ontworpen, met een frame gesneden als twee verstrengelde draken, oorspronkelijk gemaakt voor de Parijse hoedenmaakster Suzanne Talbot. Hij ging voor ruwweg zeven keer de hoogste richtprijs weg en is nog steeds het record voor een sierkunstwerk uit de twintigste eeuw.

3. Een opvouwbare huanghuali-armstoel — $15,8 miljoen (ongeveer HK$124 miljoen)

Sotheby's, Hongkong, oktober 2022, uit de collectie van Sir Joseph Hotung: ongeveer $15,8 miljoen, en een veilingrecord voor een stoel. Opvouwbare stoelen met hoefijzervormige rugleuning, jiaoyi, reisden met Chinese keizers mee als draagbare troon. Juist hun scharnierende bouw maakt ze nu zeldzaam: ze sleten, en de meeste overlevenden staan in musea.

4. De secretaire van Nicholas Brown — $12.100.000

Christie's, New York, 1989. Een mahoniehouten schrijfkast met boekenkast in block-and-shell-uitvoering, in de jaren zestig van de achttiende eeuw gemaakt in Newport, Rhode Island, door de meubelmakersfamilies Goddard en Townsend voor koopman Nicholas Brown. Ruim vijfendertig jaar later is het nog altijd de recordprijs voor Amerikaans meubilair.

5. De zitanhouten drakentroon van Qianlong — $11,1 miljoen (HK$85.780.000)

Sotheby's, Hongkong, oktober 2009, ongeveer $11,1 miljoen, destijds een wereldrecord voor Chinees meubilair. Gesneden uit zitan, een paarszwart hardhout dat zo dicht is dat het in water zinkt en dat feitelijk voor keizerlijk gebruik was gereserveerd, met draken over de rug- en armleuningen.

6. Vier Ming huanghuali-armstoelen — ongeveer $9,7 miljoen

Christie's, New York, maart 2015, uit de collectie van handelaar Robert Hatfield Ellsworth. Vier armstoelen met hoefijzerleuning, aangeboden als één kavel, en destijds een record voor huanghuali-meubilair. Complete sets overleven veel minder vaak dan losse stoelen, en die schaarste verklaart het grootste deel van het bedrag.

7. De opvouwbare armstoel van Heveningham Hall — $8,5 miljoen (HK$65.975.000)

Christie's, Hongkong, mei 2021, ongeveer $8,5 miljoen. Een zeventiende-eeuwse opvouwbare huanghuali-armstoel met een qilin erin gesneden, afkomstig uit een landhuis in Suffolk. De richtprijs was HK$8 miljoen tot HK$12 miljoen. De veilingmeester opende op HK$7 miljoen, zes specialisten namen telefonische en online biedingen aan, en na een minuut of tien viel de hamer op HK$55 miljoen. Dezelfde stoel was in 2002 bij Christie's in New York nog voor $248.000 weggegaan.

8. Een George II-kabinet van padoek op onderstel — £2.729.250

Christie's, Londen, juni 2008, zonder dat er destijds een dollarbedrag werd gepubliceerd, dus hier staan de ponden op zichzelf. Een deels verguld kabinet in padoek, een tropisch hardhout, dat in verband wordt gebracht met Thomas Chippendale, wiens modellenboek The Gentleman and Cabinet Maker's Director uit 1754 meer voor het Engelse meubel heeft betekend dan welke enkele opdracht ook. Er is heel weinig bewaard dat met zekerheid aan zijn eigen werkplaats is toe te schrijven, en daarom halen de paar stukken die dat wel kunnen zulke bedragen.

9. Tiffany Studios, een magnolia-vloerlamp — $4.400.000

Sotheby's, december 2025, de hoogste prijs die voor een Tiffany-lamp met glas-in-lood is opgetekend. De kap is opgebouwd uit honderden stukjes glas die met koperfolie zijn omwikkeld en aan elkaar gesoldeerd, een techniek die werd ontwikkeld in de Corona-werkplaats in Queens, waar het ontwerpwerk grotendeels door Clara Driscoll werd gedaan en niet door Louis Comfort Tiffany zelf.

10. Marc Newson, de Lockheed Lounge — ongeveer £2.400.000

Phillips, Londen, april 2015: de hoogste prijs die ooit op een veiling is betaald voor werk van een nog levende ontwerper, en opnieuw een bedrag dat het huis alleen in ponden meldde. Een chaise longue van glasvezel, bekleed met geklonken aluminium panelen, ontworpen in 1988 toen Newson midden twintig was. Eerdere exemplaren deden $968.000 bij Sotheby's in 2006 en £1,1 miljoen bij Phillips de Pury in 2009, dus de waarde verdubbelde in nog geen tien jaar ongeveer twee keer.

Wat een zaal met twintig kavels hieraan heeft

Het eerste dat het kopiëren waard is, is de richtprijs. De stoel van Heveningham stond in de catalogus voor HK$8 miljoen en ging weg op HK$66 miljoen; de fauteuil van Eileen Gray deed zeven keer de hoogste schatting. Veilinghuizen schatten niet per ongeluk te laag in. Een laag en verdedigbaar startbedrag krijgt meer mensen aan het bieden in de eerste dertig seconden, en die eerste dertig seconden bepalen of een kavel een wedstrijd wordt of een formaliteit. Zet je een geschonken diner in op €100 in plaats van €25, dan bespaar je jezelf vier biedingen en verlies je de twee mensen die er samen €300 van hadden gemaakt. Hoe je die getallen voor je eigen kavels kiest staat in de handleiding.

Het tweede is dat vrijwel elke prijs hier op twee mensen neerkwam. Bij de stoel van Heveningham hingen zes specialisten aan de telefoon, maar de laatste tien minuten waren een duel. Voor een benefietavond betekent dat: de nuttige voorbereiding is niet reclame maken naar iedereen, maar zorgen dat er bij elk belangrijk kavel minstens twee gasten zijn die het echt willen hebben. Een commissie die de zaal kent, kan dat; een catalogus niet.

Ten derde is herkomst gewoon een beschrijving met jaartallen erin. De schrijfkast uit Newport is een schrijfkast; wat hem naar twaalf miljoen dollar tilde, was dat bekend was wie hem had gemaakt en wie hem had besteld. Jij schrijft geen catalogusteksten, maar de gever noemen, opschrijven wat de winnaar precies krijgt en uitleggen waarom het verder moeilijk te krijgen is, levert meer op dan een betere foto. Organiseer je een avond rond een diner, dan staat op de pagina voor goede doelen en gala's hoe de kavels en het programma in elkaar passen.

Ten vierde: de timing. Elk van deze uitslagen kwam in de laatste minuten van een kavel tot stand, met bieders die nog aan het beslissen waren. Sluiten jouw online kavels op een vaste seconde, dan komen die bieders er nooit aan toe; daarom hoort een laat bod een kavel te verlengen in plaats van te beëindigen. Dat staat beschreven bij hoe het werkt, en de praktische vragen die in de week ervoor opduiken staan bij de veelgestelde vragen.

Je kunt een kavellijst opbouwen en een volledige generale doen voordat je je ergens aan vastlegt. De stappen daarvoor staan bij beginnen.

Bedragen zoals gemeld op het moment van verkoop; inclusief opgeld waar de bron dat vermeldt.