De 10 duurste schilderijen ooit op een veiling verkocht

Tien schilderijen, tien avonden, samen ruwweg twee miljard dollar. Hieronder staan de hoogste bedragen die ooit op een openbare veiling voor een schilderij zijn betaald, inclusief het opgeld waar het veilinghuis dat heeft gemeld. Onderhandse verkopen blijven buiten beschouwing, want wat daar precies is gebeurd weet niemand buiten de kamer.

Je kunt het lezen om de bedragen. Interessanter is wat er in de zaal gebeurde: hoe lang er werd geboden, waar het bieden opende en wie er aan het eind nog in zat. Dat is namelijk hetzelfde mechaniek als in een gymzaal op vrijdagavond, alleen met meer nullen.

1. Salvator Mundi, Leonardo da Vinci — $450,3 miljoen

Christie's New York, november 2017. Er werd ongeveer negentien minuten geboden en het stopte op een hamerprijs van $400 miljoen; met de kosten erbij werd het $450,3 miljoen. Christie's zette een vijfhonderd jaar oud paneel in een veiling van hedendaagse kunst, stuurde het de wereld rond en liet de discussie of Leonardo het helemaal zelf schilderde gewoon in het openbaar doorlopen. Datzelfde paneel ging in 2005 nog voor ongeveer duizend dollar weg, gecatalogiseerd als werk van een navolger.

2. Portret van Elisabeth Lederer, Gustav Klimt — $236,4 miljoen

Sotheby's New York, november 2025. Twintig minuten bieden op een portret van de dochter van Klimts belangrijkste opdrachtgevers, uit de collectie van Leonard Lauder. Het is het hoogste bedrag dat ooit op een veiling voor een modern kunstwerk is betaald. Het schilderij werd door de nazi's geconfisqueerd en in 1948 teruggegeven aan Elisabeths broer Erich.

3. Shot Sage Blue Marilyn, Andy Warhol — $195 miljoen

Christie's New York, mei 2022. De naam komt van een middag in 1964, toen performancekunstenaar Dorothy Podber in Warhols atelier een pistool leegschoot op een stapel van deze doeken. Larry Gagosian bood vanuit de zaal en won bij een hamerprijs van $170 miljoen, ruim onder de richtprijs van $200 miljoen. Er zat geen garantie achter het kavel, wat op dat niveau ongebruikelijk is.

4. Number 7A, 1948, Jackson Pollock — $181,2 miljoen

Christie's New York, mei 2026, uit de collectie van S.I. Newhouse. Zeven minuten bieden brachten het van een richtprijs van $100 miljoen naar een hamerprijs van $157 miljoen. Dat is bijna drie keer het vorige veilingrecord voor Pollock. Het is het grootste van zijn druipschilderijen dat nog in particuliere handen is, ruim drieënhalve meter breed.

5. Les Femmes d'Alger (Version O), Pablo Picasso — $179,4 miljoen

Christie's New York, mei 2015. Het laatste en drukste doek uit een reeks van vijftien die Picasso schilderde als antwoord op Delacroix. Het hele gevecht speelde zich af via de telefoon, tussen twee medewerkers van Christie's die boden voor klanten die elkaar niet konden zien. Het was al eerder geveild, in 1997, voor $31,9 miljoen.

6. Nu couché, Amedeo Modigliani — $170,4 miljoen

Christie's New York, november 2015, op een avond waarop verschillende andere topstukken juist niet werden verkocht. Het meer dan verdubbelde het vorige record voor de kunstenaar van $70,7 miljoen en ging naar de Chinese verzamelaar Liu Yiqian. Toen deze naakten in 1917 voor het eerst in Parijs werden getoond, sloot de politie de tentoonstelling na twee dagen.

7. Nu couché (sur le côté gauche), Amedeo Modigliani — $157,2 miljoen

Sotheby's New York, mei 2018. Het bieden opende op $125 miljoen en eindigde op een hamerprijs van $139 miljoen, onder de $150 miljoen waar het huis in stilte op had gehoopt. Het was alsnog het duurste werk dat Sotheby's ooit had verkocht. Een hoog startbedrag beschermt de verkoper en bekort het gevecht; allebei die effecten waren hier te zien.

8. Les Poseuses, Ensemble (Petite version), Georges Seurat — $149,2 miljoen

Christie's New York, november 2022, uit de collectie van Paul Allen. Het bieden opende op $75 miljoen met vier partijen erin en de hamer viel op $130 miljoen. Daarmee ging het vorige veilingrecord voor Seurat er met meer dan $115 miljoen overheen. Het doek toont drie modellen in zijn atelier, staand voor zijn eigen Zondagmiddag op het eiland La Grande Jatte.

9. Three Studies of Lucian Freud, Francis Bacon — $142,4 miljoen

Christie's New York, november 2013, en toen even het duurste werk dat ooit op een veiling was verkocht. Christie's zette het drieluik met opzet als negende in de volgorde, zodat wie erop afhaakte de rest van de avond nog iets had om zijn geld aan uit te geven; die veiling kwam uiteindelijk uit op $691,6 miljoen. De drie panelen waren in de jaren zeventig door een handelaar uit elkaar gehaald en zo'n vijftien jaar gescheiden geweest.

10. Femme à la montre, Pablo Picasso — $139,4 miljoen

Sotheby's New York, november 2023. Marie-Thérèse Walter, geschilderd in 1932, met het horloge van Picasso zelf om. Emily Fisher Landau kocht het in 1968, hing het boven haar schouw en gaf het later een plek in haar eigen museum in Long Island City; de verkoop van haar collectie bracht op één avond $406,4 miljoen op, met elk kavel verkocht.

Wat een zaal met twintig kavels hieraan heeft

Geen van deze bedragen ontstond doordat het voorwerp daar stond te zijn wat het waard was. Ze ontstonden doordat twee mensen allebei weigerden te stoppen. Dat is precies hetzelfde mechanisme als in een dorpshuis op vrijdagavond, en er zijn dezelfde drie knoppen die het bedienen.

De eerste is waar je opent. De Salvator Mundi opende op $100 miljoen en sloot op vier keer dat bedrag. De Pollock had een richtprijs van $100 miljoen en bracht $181,2 miljoen op. Veilinghuizen openen bewust laag, want een laag startbedrag krijgt meer handen in beweging en een hoog startbedrag beëindigt de wedstrijd voordat hij begint. Op een benefietavond gaat de neiging de andere kant op: je weet dat het geschonken weekend €600 waard is, dus begin je op €600, en dan biedt niemand. Begin op €50. De zaal vindt het getal wel. Hoe je dat per kavel aanpakt, staat in de handleiding.

De tweede knop is tijd. Negentien minuten voor de Leonardo, twintig voor de Klimt, zeven voor de Pollock. Serieus bieden gaat langzaam, en een kavel dat dertig seconden krijgt, krijgt één bod. Laat je kavels op een klok lopen, geef de goede dan lucht en jaag de kleine er vlot doorheen. Bij het verloop van een avond staat waar de aftelklok op het grote scherm zit en wat er gebeurt als een laat bod hem verlengt.

De derde is dat iedereen het gevecht kan volgen. In een veilingzaal roept de afslager elke biedstap hardop om, zodat bieders precies weten wat het kost om erin te blijven. Die zichtbaarheid is het grootste deel van de waarde van openbaar veilen, en het is precies wat een papieren biedformulier op een klaptafel om zeep helpt. Een code bij elk kavel en één scherm voorin geven een zaal hetzelfde: welk kavel, welke prijs, hoeveel seconden. Wie kunstveilingen organiseert merkt het verschil als eerste, omdat hun kavels de kavels zijn waar mensen bij blijven staan.

De laatste les zit in nummer zeven van deze lijst, de Modigliani die onder de wens van de verkoper afhamerde. Een limiet die boven ligt wat de zaal wil betalen levert geen geld op; hij maakt van een kavel een niet-gebeurtenis. Zet hem laag, of zet hem helemaal niet. Je kunt je twintig kavels invoeren, zelf bieders verzinnen en de hele avond gratis droog oefenen voordat je iets vastlegt.

Bedragen zoals gemeld op het moment van verkoop; inclusief opgeld waar dat is opgegeven.