De 10 duurste vintage posters ooit verkocht

Een poster wordt gedrukt om weggegooid te worden. Hij hangt veertien dagen in een bioscoopfoyer, hij gaat eraf, en iemand vouwt hem in een bak. Dat is precies de reden dat de overlevers waard zijn wat ze waard zijn. De waarde zit minder in het beeld dan in het toeval dat één exemplaar niet is vernietigd, en in het feit dat twee mensen daar tegelijk achter kwamen.

Elk bedrag hieronder is de prijs zoals gemeld op het moment van verkoop, met het veilinghuis en de datum erbij, zodat je het kunt nazoeken. Eén van de tien werd in ponden afgeslagen en niet in dollars; daarom begint ook die kop met het dollarbedrag, zodat je de lijst van boven naar beneden kunt lezen, en staat het werkelijk betaalde bedrag tussen haakjes erachter. Onderhandse verkopen blijven buiten beschouwing, waardoor één heel beroemde poster niet in de lijst staat. Aan het eind staat een noot over hem.

1. Het originele werk voor Star Wars van Tom Jung — $3.875.000

Verkocht door Heritage Auctions in Dallas in december 2025, in de veiling Hollywood and Entertainment. Dit is het schilderij in acryl en airbrush dat in mei 1977 de eerste Star Wars-poster werd, en dus geen gedrukt exemplaar ervan. Daarom staat het zo ver boven al het andere hier. Producent Gary Kurtz hield het en hing het in zijn kantoor, en het ging over op zijn dochter. De koper bleef anoniem.

2. Moulin Rouge — La Goulue, Henri de Toulouse-Lautrec — $529.600 (£314.500)

Christie's, Londen, mei 2014, waar hij £314.500 opbracht. Gedrukt in 1891 was dit de eerste poster die Toulouse-Lautrec voor de Moulin Rouge maakte, met danseres Louise Weber onder haar artiestennaam La Goulue. De raming liep tot £180.000 en het kavel eindigde daar zo'n driekwart boven. Hij is nog altijd de maatstaf voor de negentiende-eeuwse Franse poster, een vakgebied dat volledig aan de film voorafgaat.

3. Dracula, style A one sheet, 1931 — $525.800

Heritage Auctions, november 2017. Een van slechts twee bekende exemplaren van dit ontwerp voor de film met Bela Lugosi, en de hoogste prijs die ooit op een veiling voor een gedrukte filmposter is betaald. De reclameafdeling van Universal maakte per film verschillende uitvoeringen; vrijwel alle exemplaren gingen terug naar de distributeur en werden vermalen. Wat er over is, zijn een handvol vellen uit een oplage die niemand de moeite van het vastleggen waard vond.

4. London After Midnight, 1927 — $478.000

Heritage Auctions, november 2014. De film zelf is verloren. De laatst bekende kopie verbrandde in 1965 bij een kluisbrand bij MGM, waardoor de poster een van de weinige overgebleven sporen is van een film met Lon Chaney waar mensen nu alleen nog over kunnen lezen. Dat is een ongewone vorm van schaarste: het voorwerp is niet zeldzaam doordat verzamelaars het willen, het wordt gewild doordat er niets anders rest.

5. Casablanca, Italiaanse four-fogli, 1946 — $478.000

Heritage Auctions, juli 2017, precies gelijk aan het bedrag voor London After Midnight. Italië kreeg Casablanca pas na de oorlog te zien, en de poster voor die eerste vertoning draagt werk van Luigi Martinati dat vrijwel niets gemeen heeft met de Amerikaanse campagne. Hij is ruim anderhalve meter hoog. Er is één exemplaar van bekend.

6. The Mummy, 1932 — $453.500

Sotheby's, New York, 1997. Er zouden drie exemplaren bewaard zijn gebleven, waarvan één in bezit van Metallica-gitarist Kirk Hammett. Acht jaar lang was dit de duurste filmposter ooit verkocht, en hij heeft een leerzaam tweede bedrijf: in 2018 werd bij Sotheby's opnieuw een exemplaar aangeboden met een openingsbod van $950.000, en er kwam geen koper. Een limiet die boven ligt wat de zaal wil betalen, beëindigt het kavel voordat het begint.

7. King Kong, style B three sheet, 1933 — $388.375

Heritage Auctions, november 2012. Een three sheet is ongeveer honderd bij tweehonderd centimeter, in delen gedrukt en buiten de bioscoop op de muur geplakt, en precies daarom kwamen er zo weinig heel doorheen. Posters op groot formaat waren lastiger op te bergen, lastiger te verplaatsen en destijds niets waard, dus het aandeel dat overleeft daalt scherp naarmate het formaat groeit.

8. Casablanca, six sheet, 1942 — $384.000

Heritage Auctions, november 2020, uit de oorspronkelijke Amerikaanse vertoning en niet de Italiaanse hierboven. Met ruim twee bij twee meter is hij nog groter, en hij is op linnen gezet, een conserveringsbehandeling die voor vellen van deze waarde inmiddels standaard is. Twee posters voor Casablanca in één top tien zegt iets over hoe de reputatie van een film en zijn papieren spoor elkaar voeden.

9. Frankenstein, style C three sheet, 1931 — $358.500

Heritage Auctions, maart 2015. Het enige bekende exemplaar van dit ontwerp, gevonden door een tiener die in een bioscoop op Long Island werkte en het aantrof in een dichtgetimmerde projectiecabine. De zaal had hem klaarblijkelijk in de jaren dertig en veertig steeds opnieuw gebruikt bij heruitgaven. Achter bijna elke recordposter zit zo'n verhaal, want de exemplaren die bewust zijn bewaard, zijn door studio's bewaard en zitten nog altijd in archieven.

10. The Bride of Frankenstein, style D one sheet, 1935 — $334.600

Heritage Auctions, november 2007. Twee jaar later, in november 2009, bracht de enige bekende style B one sheet voor The Black Cat bij hetzelfde huis exact hetzelfde bedrag op. De horrorreeks van Universal uit de vroege jaren dertig neemt een opvallend deel van de top van deze markt voor haar rekening, grotendeels omdat Karoly Grosz de posters ontwierp en omdat er zo weinig van bewaard bleven.

Degene die niet in de lijst staat

De Duitse three sheet voor Metropolis van Fritz Lang wordt doorgaans de waardevolste poster ter wereld genoemd. Hij wisselde in 2005 van eigenaar voor $690.000, maar via een Londense handelaar en niet onder de hamer, dus hij hoort niet thuis in een ranglijst van veilingprijzen. Uiteindelijk kwam hij wél op een veiling: in december 2012 verkocht een faillissementsrechtbank in Los Angeles hem als onderdeel van een groep van negen posters, die samen $1,2 miljoen opbrachten. Een bedrag per stuk is nooit gepubliceerd.

Wat een benefietavond in een dorpshuis hieraan heeft

Drie dingen gaan over naar een zaal met twintig kavels en een gymvloer. Het eerste is dat schaarste uitgesproken moet worden. Niemand biedt zes cijfers op een vel papier omdat het oud is; men biedt omdat de catalogus zegt dat er één exemplaar bekend is. Aan jouw geschonken prent of gesigneerde shirt zit ergens een vergelijkbaar feit, en dat opzoeken levert meer op dan een betere foto. In de handleiding staat een kort stuk over het schrijven van kavelbeschrijvingen.

Het tweede is dat een te hoge limiet een kavel niet beschermt maar doodt. The Mummy bleef in 2018 onverkocht omdat de bodem boven de zaal lag. Twijfel je, dan is een laag openingsbod met een echte strijd erachter beter dan een hoog openingsbod met stilte, en bij hoe het werkt staat hoe openingsbedragen en biedstappen zich in de praktijk gedragen.

Het derde is dat de laatste minuut alles beslist. De poster van Toulouse-Lautrec ging aan het eind driekwart boven zijn bovenste raming, niet aan het begin. Een kavel dat op een harde klok sluit, snijdt de bieder af die nog stond na te denken, en daarom hoort een laat bod de klok op te rekken in plaats van erin te lopen. Kunst, prenten en verzamelobjecten die voor een goed doel worden geschonken gedragen zich vrijwel hetzelfde; op de pagina over kunstveilingen staat hoe je ze groepeert.

Je kunt een kavellijst opbouwen en een volledige generale draaien voordat je ergens aan vastzit. De stappen staan bij beginnen, en de veelgestelde vragen behandelen wat er op de avond zelf naar boven komt.

Bedragen zoals gemeld op het moment van verkoop, inclusief opgeld waar het veilinghuis dat heeft opgegeven.